Datça’nın Doğası, Geleneği ve Emeği

Datça’nın simgelerinden bademde hasat dönemi sona ererken, şubat ayında pembe-beyaz çiçeklerle başlayan yolculuk üreticilerin aylar süren emeğinin ardından sofralara ulaşıyor. Sabahın ilk ışıklarında tarlaya çıkan üreticiler, Datça’nın yüzyıllardır süren badem kültürünü yaşatıyor.

Şubat’ta Çiçek, Ağustosta Hasat: Datça Bademinin Yolculuğu

Datça’nın simgelerinden bademde hasat dönemi sona ererken, şubat ayında pembe-beyaz çiçeklerle başlayan yolculuk üreticilerin aylar süren emeğinin ardından sofralara ulaşıyor. Sabahın ilk ışıklarında tarlaya çıkan üreticiler, Datça’nın yüzyıllardır süren badem kültürünü yaşatıyor.

Datça Yarımadası’nın önemli tarımsal ürünlerinden ve geçim kaynaklarından biri olan bademde hasat dönemi sona yaklaştı. Şubat ayında pembe ve beyaz çiçekleriyle yarımadayı süsleyen badem ağaçları, ağustos ayında üreticilerin yoğun hasat mesaisine sahne oluyor.

Datça Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından paylaşılan bilgilere göre, Datçalı üreticilerin badem hasadı sabahın ilk ışıklarıyla başlıyor.

Sabah 6’da Badem Mesaisi

Bademlerin görülebileceği kadar gün ağardığında ağaçların altına yörede “yazgı” adı verilen bezler seriliyor. Ağaçlardaki bademler sırıklarla dökülüyor, yazgıların üzerinde toplanarak çuvallanıyor ve soyma makinesine götürülüyor.

Soyulan bademler daha sonra yeniden serilerek kurutuluyor ve piyasaya sunulmak üzere hazırlanıyor.

Üretici Halil Kaçar, ailesinin uzun yıllardır badem üretimi yaptığını belirterek hasat sürecini şöyle anlattı:

“Sabah 6’da iş başı yapıyoruz. Bademleri görebilecek duruma geldiğimizde yazgıları seriyoruz, silkiyoruz, yazgıların üstüne topluyoruz, çuvallıyoruz ve soyma makinesine götürüyoruz.”

Kaçar, Ak Badem, Sıra Badem ve Nurlu Badem yetiştirdiklerini; hasatta önce Sıra Badem, ardından Ak Badem ve son olarak Nurlu Badem’i topladıklarını söyledi.

Kuşaklardır Süren Emek

Üretici Sultan Kocabıçak da kendisinin ve eşinin çocukluklarından bu yana badem tarlalarında çalıştığını anlattı.

Kocabıçak, sabah saat 06.00 sıralarında tarlaya geldiklerini, yazgıları sererek bademleri topladıklarını, soyma işleminin ardından ürünü yeniden kurutup çuvalladıklarını belirtti.

Badem üretimi böylece yalnızca bir tarımsal faaliyet değil, Datça’da kuşaktan kuşağa aktarılan bir üretim kültürü olarak varlığını sürdürüyor.

Datça’nın Nurlu Bademi

Üretici Salim Kocabıçak ise badem ağacının ürün verecek noktaya ulaşmasının yıllar süren bir emek gerektirdiğine dikkat çekti.

Fideleri diktiklerini, büyüttüklerini ve korumak için çevrelerine tel çektiklerini anlatan Kocabıçak, bir badem fidesinin dikildikten sonra hasat verebilmesi için en az üç yıl geçmesi gerektiğini söyledi.

Kocabıçak, “Şubat ayında badem ağaçları çiçek açıyor ve ağaçlar gelinlik giymiş gibi oluyor. En çok Nurlu Badem ağacımız var, en değerlimiz o” dedi.

Datça’da 80’in Üzerinde Badem Türü Var

Datça Zeytin ve Badem Üreticileri Birliği Başkan Yardımcısı Yasin Kolaşin ise Datça’nın badem çeşitliliğine dikkat çekti.

Datça’nın dünyadaki erkenci badem türlerinin birçoğuna ev sahipliği yaptığını belirten Kolaşin, Nurlu ve Ak Badem’in şubat ayında çiçek açtığını, bazı çeşitlerin ise ocak ayında dahi çiçeklenebildiğini söyledi.

Kolaşin’e göre Datça Yarımadası’nda 80’in üzerinde badem türü bulunuyor.

Susuz Tarımla Gelen Datça Lezzeti

Datça bademinin üretim sürecinin en önemli özelliklerinden biri de susuz tarım.

Şubat ayında yapraklarından önce açan pembe-beyaz çiçeklerin ardından ağaçlar yapraklanıyor ve çağlalar oluşmaya başlıyor. Mart ortalarında görülen çağlaların bir bölümü bu dönemde hasat edilirken, kalan ürünler olgunlaşmaya bırakılıyor.

Son yağmurların ardından toprak sürülerek ağaçlar uzun ve kurak Datça yazına hazırlanıyor. Ağaçlar, kış aylarında toprağa düşen yağmur suyundan aylar boyunca yararlanıyor.

Bademin dış kabuğunun açılmasıyla birlikte olgun ürünün hasat zamanı geliyor.

Datça’nın Doğası, Geleneği ve Emeği

Şubat ayında Datça’yı pembe-beyaz çiçeklerle süsleyen badem ağaçlarının yolculuğu, ağustos ayındaki yoğun hasat mesaisiyle tamamlanıyor.

Dalından sırıklarla indirilen, yazgılarda toplanan, soyulan, güneşte kurutulan ve çuvallanan badem; üreticinin aylar süren emeğinin ardından sofralara ulaşıyor.

Datça bademi böylece yalnızca yarımadanın önemli bir tarım ürünü değil; doğayla uyumlu üretimin, kuşaklar boyunca aktarılan geleneğin ve Datçalı üreticinin emeğinin de simgesi olmayı sürdürüyor.