Bingöl Elmas’ın Belgeseline Verilen Destek Geri İsteniyor: Sinemacılardan Bakanlığa Sansür Tepkisi
Sinema yönetmeni Bingöl Elmas’ın Kapadokya’daki kültürel hafıza, yerel tarih ve çevre mücadelesini konu alan “Şiirli Oda’nın İzinde” adlı belgesel filmi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü tarafından reddedildi. Film için daha önce sağlanan yapım desteğinin ise faiziyle birlikte geri istenmesi, sinema çevrelerinde tepkiyle karşılandı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, yönetmen Bingöl Elmas’ın “Şiirli Oda’nın İzinde” adlı belgeselini, “başvuru dosyasında yer alan senaryo ve yaklaşım metniyle uyumlu olmadığı” ve “teknik açıdan yeterli bulunmadığı” gerekçeleriyle reddetti. Bakanlık ayrıca film için daha önce sağlanan yapım desteğinin faiziyle birlikte geri ödenmesini talep etti.
Sinemacılar tarafından yapılan açıklamada, resmi yazıda yer alan gerekçeler ile yönetmenin Bakanlık yetkilileriyle gerçekleştirdiği sözlü görüşmelerde dile getirilen değerlendirmelerin birbiriyle örtüşmediği öne sürüldü.
Açıklamaya göre, sözlü görüşmeler sırasında belgeselin “politik” bulunduğu ve Kapadokya’daki tahribata ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı eleştiren ifadeler içermesinin karar üzerinde etkili olduğu ifade edildi. Sinemacılar, bu durumun resmi gerekçelerin sansür uygulamasını gizleyen birer gerekçeye dönüştüğü yönünde ciddi soru işaretleri yarattığını savundu.
“Belgesel sinemanın doğası gereği senaryo değişebilir”
Sinemacıların açıklamasında, belgesel filmlerin çekim sürecinin önceden bütünüyle öngörülemeyeceğine dikkat çekildi. Bu nedenle bir belgeselin başvuru sırasında sunulan senaryoyla birebir aynı biçimde tamamlanmasının beklenemeyeceği belirtildi.
Açıklamada, kamu kaynaklarıyla verilen sinema desteklerinin siyasi veya kişisel beğenilere göre dağıtılan bir “lütuf” olmadığı vurgulanarak, destek mekanizmalarının şeffaf, nesnel, hesap verebilir ve denetlenebilir kriterlere dayanması gerektiği ifade edildi.
Sinemacılar, toplumsal olayların, kamu politikalarının ve kamu kurumlarının uygulamalarının belgesel sinema aracılığıyla eleştirel biçimde işlenmesinin sanatsal ifade özgürlüğünün bir parçası olduğunu belirtti.
“Sansür ve otosansür mekanizmaları tartışılmalı”
Açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sinema alanındaki uygulamalarının yalnızca bu vakayla sınırlı olmadığı savunuldu. Son yıllarda bazı filmlerin sınıflandırma kararları veya gösterim yasakları nedeniyle seyirciyle buluşmasının engellendiği belirtilerek, Rojbash, Kanun Hükmü ve Oy’una Geldik filmleri örnek gösterildi.
Sinemacılar, Bingöl Elmas’ın yaşadığı sürecin, sinema destek mekanizmalarının işleyişindeki sorunların kamuoyunda tartışılması açısından önemli olduğunu belirtti. Açıklamada özellikle destek süreçlerinde şeffaflık, değerlendirme kriterleri, kurul yapısı ve kararların gerekçelendirilmesi konularında soru işaretleri bulunduğu ifade edildi.
Bakanlığa dört soru
Açıklamada Kültür ve Turizm Bakanlığı’na şu sorular yöneltildi:
- Telefon görüşmelerinde dile getirilen ifadeler ile resmi kararda yer alan gerekçelerin farklı olması, sansür uygulamalarının örtülü biçimde gerçekleştirilmesinin yaygınlaştığı anlamına mı geliyor?
- Filmi teknik açıdan yetersiz bulan ve senaryoya uygunluğunu değerlendiren kurul kimlerden oluşuyor? Kurulda belgesel sinema alanında uzman kişiler bulunuyor mu?
- Filmin “teknik açıdan yetersiz” bulunmasının somut gerekçeleri neler? Bu değerlendirme hangi teknik standart ve ölçütlere dayanıyor?
- Bir filmde politik eleştiri bulunması, kurul açısından filmin yetersiz olduğuna ilişkin bir kriter olarak mı değerlendiriliyor?
“Sanatsal ifade özgürlüğü güvence altına alınmalı”
Sinemacılar, düşünce ve sanatsal ifade özgürlüğünün anayasal güvence altında olduğunu hatırlatarak, bu özgürlüğün korunmasının kamu kurumlarının sorumluluğunda olduğunu vurguladı.
Açıklamada, kamu desteğinin bir ekonomik baskı aracına dönüşmesinin sinemacıları otosansüre yöneltebileceği belirtilirken, desteklerin eser sahiplerinin siyasi görüşlerinden veya kamu kurumlarına yönelik eleştirilerinden bağımsız biçimde değerlendirilmesi gerektiği savunuldu.
Sinemacılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı yöneltilen sorulara yanıt vermeye, sanatsal üretim ve ifade özgürlüğüne yönelik sansür kararlarını geri çekmeye ve mağduriyetlerin giderilmesi için adım atmaya çağırdı.
Açıklama, “Filmleri sansürlenen ve gösterimi engellenen meslektaşlarımızın yanında olduğumuzu, sinemamızı sansür ve finansal baskı kıskacına teslim etmeyeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz” ifadeleriyle sona erdi.
İmzalar, https://bagimsizsinemacilar.com/adresi üzerinden toplanmaya devam ediyor.
İmzalar:
;){kind=link}
Yorumlar (0)