Suriye’de Binlerce Alevinin Akıbeti Belirsiz, Onlarca Kadın ve Çocuk Kaçırıldı

Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Alevi toplumunu hedef alan şiddet olayları, Mart 2025’te kıyı bölgelerinde yaşanan katliamlarla en kanlı dönemlerinden birini yaşadı. Bağımsız kaynakların rakamları farklılık gösterse de Reuters’ın kapsamlı araştırması, yalnızca 7–9 Mart arasındaki saldırılarda 1.479 Alevi’nin öldürüldüğünü ortaya koydu. Alevilerin yaşadığı bölgelerden basına yansıyan haberlerde ise cihatcı selefi örgütler tarafından alevilere yönelik kaçırma, öldürme ve yerinden etme artarak devam ederken dünyanın sessizliği devam ediyor.. Kadın ve çocukların kaçırıldığına ilişkin raporlar da bölgede korkuyu derinleştirdi.

Suriye’de Binlerce Alevinin Akıbeti Belirsiz, Onlarca Kadın ve Çocuk Kaçırıldı

Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Alevi toplumunu hedef alan şiddet olayları, Mart 2025’te kıyı bölgelerinde yaşanan katliamlarla en kanlı dönemlerinden birini yaşadı. Bağımsız kaynakların rakamları farklılık gösterse de Reuters’ın kapsamlı araştırması, yalnızca 7–9 Mart arasındaki saldırılarda 1.479 Alevi’nin öldürüldüğünü ortaya koydu. Alevilerin yaşadığı bölgelerden basına yansıyan haberlerde ise cihatcı selefi örgütler tarafından alevilere yönelik kaçırma, öldürme ve yerinden etme artarak devam ederken dünyanın sessizliği devam ediyor.. Kadın ve çocukların kaçırıldığına ilişkin raporlar da bölgede korkuyu derinleştirdi.

Reuters: 40 ayrı bölgede 1.479 Alevi öldürüldü

Reuters’ın 30 Haziran 2025 tarihli kapsamlı araştırmasına göre, Suriye’nin Akdeniz kıyısındaki Lazkiye ve Tartus başta olmak üzere bölgelerde 7–9 Mart 2025 tarihleri arasında 1.479 Alevi öldürüldü.

Reuters, rakama ulaşmak için 200’den fazla aile ve yaklaşık 40 yetkiliyle görüşmeler gerçekleştirdi; video görüntüleri, güvenlik kameraları, Telegram yazışmaları ve kurban listelerini inceledi. Ölümler 40 ayrı olay yerinde kayıt altına alındı.

BM’nin Mart ayındaki ilk açıklaması ise çok daha düşük bir rakam içeriyordu. BM İnsan Hakları Ofisi 11 Mart itibarıyla 111 sivil ölümünü doğrulamış, gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğini belirtmişti. BM, kurbanların çoğunlukla Alevi bölgelerinde yaşayan siviller olduğunu ve bazı olaylarda ailelerin topluca infaz edildiğini bildirmişti.

Farklı kuruluşlar farklı rakamlar veriyor

Mart katliamlarının bilançosu konusunda uluslararası kuruluşların rakamları arasında önemli farklar bulunuyor.

Reuters’ın aktardığı verilere göre Suriye İnsan Hakları Ağı 1.662 ölüm bildirdi. Bunun 1.217'sini hükümet güçleri ve silahlı gruplara, 445'ini ise Esad yanlısı savaşçılara bağladı.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi ise 1.557 sivil ölümünün yanı sıra hükümet güçleri ve Esad yanlısı Alevi silahlı gruplar arasında da kayıplar olduğunu açıkladı.

Bu nedenle Mart ayındaki toplam can kaybı konusunda tek ve tartışmasız bir rakam bulunmuyor. Ancak farklı kaynakların ortaklaştığı nokta, 1.000'in üzerinde insanın öldüğü ve kurbanların büyük bölümünün Alevi siviller olduğu yönünde.

Alevi kadın ve çocuklar için yeni tehdit: Kaçırılmalar

Şiddetin bir başka boyutunu ise Alevi kadın ve kız çocuklarının kaybolması ve kaçırılması oluşturuyor.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), Şubat 2025'ten Temmuz 2025'e kadar en az 36 Alevi kadın ve kız çocuğunun kaçırıldığına ilişkin güvenilir ihbarlar aldığını açıkladı. Mağdurların yaşları 3 ile 40 arasında değişiyor. Vakalar Lazkiye, Tartus, Hama ve Humus vilayetlerinde kaydedildi.

Amnesty, bu 36 vakanın tamamını bağımsız olarak doğruladığını söylemiyor. Örgüt, bunların içinden 8 vakayı ayrıntılı biçimde belgeledi. Bu sekiz vakada aileler kadın veya kız çocuklarının kaçırıldığını güvenlik makamlarına bildirdi. Ancak yalnızca iki mağdurun ailelerine dönebildiği belirtildi.

Örgüt ayrıca kaçırılan bazı kadınların ailelerinden 10 bin ila 14 bin dolar arasında fidye istendiğini ve en az üç vakada zorla evlendirme ihtimalinin bulunduğunu bildirdi.

BM de kaçırma vakalarını doğruladı

BM'nin Suriye Soruşturma Komisyonu, Haziran 2025'te en az altı Alevi kadının kimliği belirsiz kişiler tarafından kaçırıldığını belgelediğini açıkladı. Komisyon, bunun dışında başka kaçırma vakalarına ilişkin güvenilir bilgiler aldığını da bildirdi.

Reuters ise Haziran 2025'te yaptığı araştırmada en az 33 Alevi kadın ve kız çocuğunun kaybolduğunu veya kaçırıldığından şüphelenildiğini ortaya koydu. Reuters'ın görüştüğü 16 aileden yedisi, yakınlarının kaçırıldığına inandıklarını ve bazı ailelere fidye talepleri ulaştığını söyledi.

“36 kaçırıldı” rakamı kesin toplam değil

Burada önemli bir ayrım bulunuyor.

36 sayısı, Amnesty International'ın aldığı güvenilir ihbarların sayısıdır; Suriye'deki bütün Alevi kaçırmalarının kesin toplamı değildir. Örgüt ayrıca iki aktivist, iki gazeteci ve bağımsız bir insan hakları kuruluşundan 28 ek kaçırılma ihbarı aldığını açıkladı. Bu vakaların 14'ünde kadınların veya kız çocuklarının serbest bırakıldığı, diğerlerinin akıbetinin bilinmediği belirtildi. Ancak bu 28 vakanın tamamı bağımsız olarak doğrulanmadığı için 36 sayısına doğrudan eklenmesi doğru değildir.

Suriye'de Alevi Toplumu İçin Ağır Bilanço

Mevcut bağımsız kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde, Mart 2025'teki kıyı katliamlarında 1.000'den fazla kişinin öldüğü, Reuters'ın ayrıntılı çalışmasında ise 1.479 Alevi'nin ismen ve olay yeri bazında tespit edildiği görülüyor.

Bunun yanında Amnesty International, Şubat–Temmuz 2025 döneminde en az 36 Alevi kadın ve kız çocuğunun kaçırıldığına ilişkin güvenilir bilgiler bulunduğunu açıkladı.

Ancak bu rakamlar “son bir yılda Suriye'de öldürülen bütün Alevilerin kesin toplamı” olarak kabul edilemez. Özellikle Mart 2025 sonrasında meydana gelen alevilere ve azınlıklara yönelik cinayetler, kayıplar ve kaçırmalar için kapsamlı, güncel ve üzerinde uzlaşılmış bir uluslararası veri tabanı bulunmuyor.

Bu nedenle mevcut verilerle en güvenli ifade şu:

Suriye'de Mart 2025'te Alevilere yönelik saldırılarda en az 1.000 kişi öldü; Reuters'ın kapsamlı sayımına göre 1.479 Alevi öldürüldü. Aynı dönemde Alevi kadın ve kız çocuklarının kaçırıldığına ilişkin en az 36 güvenilir vaka raporlandı.

Kaynaklar: Reuters, Amnesty International, Birleşmiş Milletler Suriye Soruşturma Komisyonu ve BM İnsan Hakları Ofisi.