Kobani Üniversitesi’nde Kürtçe eğitim krizi

Anadilde eğitim hakkı, evrensel bir insan hakkıdır. Bir toplumun kendi dilinde düşünmesi, üretmesi ve geleceğini kurması, o toplumun varlığını güvence altına alır. Kobani’deki öğrenciler bunu çok iyi biliyor. Talepleri net ve kararlı: Üniversite, Kürtçe eğitim sistemine geri dönsün. Materyaller güncellenebilir, idari düzenlemeler yapılabilir; ancak dil kırmızı çizgidir. Bu çizgi aşıldığında, yalnızca ders notları değil, bir halkın kimliği de zarar görür.

 

Öğrenciler anadilde eğitimin sürmesini istiyor

Rojava’nın kalbinde, Kobani Üniversitesi’nde bir kriz büyüyor. Yıllardır anadillerinde eğitim gören yüzlerce öğrenci, derslerin bir anda Arapçaya çevrilmesiyle karşı karşıya kaldı. İlkokuldan liseye kadar Kürtçe öğrenmiş, düşünmüş, yazmış ve konuşmuş gençler, şimdi dersler Arapça verilmeye çalışılıyor. Sonuç net: Akademik başarı düşüyor, motivasyon kırılıyor, gelecek kaygısı büyüyor. Öğrenciler artık sessiz kalmıyor; üniversitenin yeniden Kürtçe eğitime dönmesini yüksek sesle talep ediyor.

Bu talep, basit bir dil tercihi değil. On iki yıldır Rojava’da inşa edilen anadilde eğitim sisteminin somut meyvesi olan bu gençler, kimlikleriyle, kültürleriyle ve bilimsel düşünme biçimleriyle Kürtçeyi içselleştirmiş durumda. Arapça dersler, onlar için yalnızca bir “yabancı dil” engeli değil; aynı zamanda bir neslin emeğinin, direnişinin ve umudunun yok sayılması anlamına geliyor. “Arapça bilmiyoruz, anlamıyoruz, sınavlarda başarısız oluyoruz” diyen öğrencilerin sesi, üniversite koridorlarından sokağa taşıyor. Çünkü anadilde eğitim, sadece bilgi aktarımı değil; var olma biçimidir.

Kobani Üniversitesi, 2017’de küçük bir adımla kurulmuş, zamanla Kürtçe doktora programlarına kadar yükselen bir kurum haline gelmişti. Mezunları bölgede öğretmen, mühendis, doktor olarak hizmet veriyordu. Şimdi ise aynı üniversitede derslerin Arapçaya kayması, bu birikimi tehdit ediyor. Öğrenciler haklı olarak soruyor: On iki yıl boyunca Kürtçe eğitim alan bir nesil, bir gecede Arapça öğrenmeye mi zorlanacak? Bu, eğitimde eşitlik değil; asimilasyon riskidir.

Anadilde eğitim hakkı, evrensel bir insan hakkıdır. Bir toplumun kendi dilinde düşünmesi, üretmesi ve geleceğini kurması, o toplumun varlığını güvence altına alır. Kobani’deki öğrenciler bunu çok iyi biliyor. Talepleri net ve kararlı: Üniversite, Kürtçe eğitim sistemine geri dönsün. Materyaller güncellenebilir, idari düzenlemeler yapılabilir; ancak dil kırmızı çizgidir. Bu çizgi aşıldığında, yalnızca ders notları değil, bir halkın kimliği de zarar görür.

Kobani’nin öğrencileri susmuyor. Onların sesi, yalnızca bir üniversite koridorunun değil, tüm Rojava’nın ve anadilde eğitim mücadelesinin sesidir. Bu talep karşılanmazsa, kaybedilecek olan sadece birkaç dönem değil; bir neslin geleceğidir. Anadilde eğitim devam etmelidir. Çünkü dil yaşarsa, halk yaşar.

 Kobani Üniversitesinde Kürtçe eğitimin kaldırılması, aynı zamanda Suriye’de Kürt kimliğinin dün olduğu gibi, bugün de yok sayılması olarak algılanmaktadır.