Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’ne (ADNKS) göre, 2025 yılında Datça ilçesinde 12.966’sı kadın 13.101’i erkek olmak üzere toplam 26.067 kişi yaşıyordu. Kuşkusuz bu sayı ikametgahını Datça’ya almamış ama yılın önemli bir kısmını (muhtemelen kış ayları dışındaki zamanını) Datça’da geçirenleri kapsamıyor. Bu kişiler de katıldığında Datça nüfusunun 30-35 bin aralığında olduğu tahmin edilebilir. Yaz döneminde, yazlıkçı tabir edilen ve bir(kaç) aylığına gelenler eklendiğinde bu nüfusun ikiye katlandığını varsayabiliriz. Tabii bir de turizm amacıyla kısa süreliğine Datça’ya gelenler var ki, bu sayıların özellikle uzun süreli tatil dönemlerinde bir(kaç) yüz bin kişiye çıktığı gelen araç sayısı, konaklama yerlerinin doluluk oranlarına bağlı olarak tahmini olarak hesaplanıyor.
İkametgahı Datça’da olmayanların demografik özellikleri hakkında ayrıntılı bilgilere sahip değiliz, bu kişiler hakkında ancak varsayımlarda bulunabiliriz. Örneğin, ikametgahını almamış olmasına rağmen yılın büyük bir kısmını Datça’da geçirenlerin büyük çoğunluğunun emeklilerden oluştuğunu, evden çalışan genç profesyonellerin sayısında da -özellikle pandemiden sonra- bir artış yaşandığını söyleyebiliriz. Ya da yazlıkçıların büyük çoğunluğunun, Datça’da bir konutu olmasına rağmen, başka bir şehirde çalıştıkları için yalnızca kısa dönemli olarak ilçemizde bulunduklarını varsayabiliriz.
Buna karşılık ikametgahı Datça’da olanlar hakkında daha ayrıntılı verilere sahibiz. Bu verilere kuşbakışı baktığımız zaman neler görüyoruz? 2025 sonuçlarına göre Datça’da yaşayan 26.067 kişinin nüfusa kayıtlı olduğu illere baktığımızda, çoktan aza göre şöyle bir sıralamayla karşılaşıyoruz. 8.300 kişiyle Datça’da ikamet edenlerin içinde en büyük kesimi Muğla ili nüfusuna kayıtlı olanlar oluşturuyor, ancak bu sayının toplam nüfus içindeki ağırlığı yalnızca yüzde 31,8. Bu kişilerin hepsinin Datçalı olduğunu kabul etsek bile -ki, muhtemelen bir kısmı Muğla’nın diğer ilçelerinden gelip Datça’ya yerleşmiş olmalı- Datça’da yaşayanların yüzde 68,2’sinin nüfusa kayıtlı olduğu il bambaşka. Yani ilçede ikamet edenlerin üçte ikiden fazlası Datça’ya sonradan yerleşmiş.
Datça’ya sonradan yerleşenler içinde en büyük kesimi 2.138 kişi ve yüzde 8,2 oranıyla nüfusu İstanbul’a kayıtlı olanlar oluşturuyor. İstanbul’u izleyen iller ise şöyle: 796 kişi Sivas, 778 kişi Ankara, 693 kişi Denizli, 674 kişi Şanlıurfa, 559 kişi Aydın, 519 kişi Kayseri, 517 kişi Ağrı, 504 kişi İzmir nüfusuna kayıtlı. Bu illeri 421 kişiyle Van izliyor. 399-300 arası kişinin nüfusa kayıtlı olduğu iller sırasıyla şunlar: Adana, Konya, Malatya, Yozgat, Erzurum, Tokat ve Hatay. Bu illerin ardından gelen Bursa, Manisa, Kahramanmaraş, Muş, Eskişehir, Samsun, Kocaeli, Mersin, Balıkesir, Diyarbakır ve Afyonkarahisar nüfusuna kayıtlı olanların sayısı 299 ile 200 arasında. Datça’da ikamet edenler arasında Erzincan, Gaziantep, Trabzon, Ordu, Amasya, Çorum, Mardin, Kars, Kırşehir, Elazığ, Rize, Nevşehir, Giresun, Zonguldak, Osmaniye, Kırıkkale, Gümüşhane, Niğde ve Sakaryalıların sayısı 199-100 aralığında yer alıyor. Geri kalan illerde nüfusa kayıtlı olup Datça’da ikamet edenler ise 100’den az. Türkiye’nin bütün illerinden insanların ikamet ettiği Datça’da son sıralarda 27’şer kişiyle Bartın ve Şırnak ile 19 kişiyle Bayburt yer alıyor.
Bu sayıların gösterdiği birkaç temel nokta var: 1. Kadın-erkek nüfusu dengeli, 2. İlçede ikamet eden üç kişiden ikisi Datça dışından gelmiş ve 3. Datça’ya (birkaç istisna dışında) bütün illerden insanlar geldikleri illerin nüfuslarıyla orantılı biçimde göç edip yerleşmiş.
***
Datça’da ikamet edenlerin 8.411’i 18 yaşından küçük. 18 yaşından küçük olanların genel nüfus içindeki oranı yüzde 32. Dolayısıyla ilçe nüfusunun üçte birini yasal olarak çocuk kategorisinde olanlar oluşturuyor. 18 yaşından büyük olup da (seçmen) Datça’da ikamet eden 17.656 kişinin yaş aralıklarına baktığımızda şunu görüyoruz: 18-24 yaş aralığındaki 1.606 kişinin 839’u erkek, 767’si kadın. 25-29 yaş aralığındaki 1.123 kişinin 607’si erkek, 516’sı kadın. 30-34 yaş aralığındaki 1.207 kişinin 606’sı erkek, 601’i kadın. Dolayısıyla 18-34 yaş aralığındaki genç nüfus 3.936 kişiden oluşuyor. Bu grubun genel nüfustaki oranı yüzde 15; 18 yaş üstü gruptaki oranı yüzde 22.
35-39 yaş aralığında 718’i erkek, 733’ü kadın olmak üzere 1.451 kişi yer alıyor. 40-44 yaş aralığında yer alan 1.470 kişinin 779’u erkek, 691’i kadın. 45-49 yaş aralığında 760’ı erkek, 777’si kadın toplam 1.537 kişi var. 50-54 yaş aralığında yer alanların toplamı 1.622. Bunların 812’si erkek, 810’u kadın. 55-59 yaş aralığında 824’ü erkek, 872’si kadın olmak üzere toplam 1.696 kişi var. Orta yaş olarak tanımlayacağımız 35-59 grubunda 7.776 kişi Datça’da ikamet ediyor. Bunların genel nüfustaki oranı yüzde 29,8; 18 yaş üstü gruptaki oranı yüzde 44.
60-64 arasındaki 1.705 kişinin 881’i erkek, 824’ü kadın. 65-69 yaş aralığında 701’i erkek, 660’ı kadın olmak üzere toplam 1.361 kişi var. 70-74 yaş aralığında 575’i erkek, 515’i kadın olmak üzere toplam 1.090 kişi yer alıyor. 75 üstü yaşlardaki 1.788 kişinin 839’u erkek, 949’u kadın. 60 üstü yaş gruplarında yer alan 5.944 kişinin genel nüfus içindeki oranı yüzde 22,8; 18 yaş üstü içindeki oranıysa yüzde 33,6.
Yaş gruplarını çocuk, genç, orta yaş ve 60 üstü olarak ayırdığımızda, nüfusun yüzde 32’sinin çocuk, yüzde 45’inin çalışma çağında, yüzde 23’ün de emekli kategorisinde olduğunu söylemek mümkün.
***
18 yaşından büyük olup da (seçmen) Datça’da ikamet eden 17.656 kişinin eğitim durumlarına baktığımızda, 180 kişinin okuma yazma bilmediğini bunların da 94 tanesinin 75 yaş üstü kadın olduğunu görüyoruz. Üstelik her yaş grubunda okuma yazma bilmeyen kadın sayısı erkeklerden daha fazla, öyle ki okuma yazma bilmeyen 150 kadın bu grubun yüzde 83,3’ünü oluşturuyor. Okuma yazma bilmeyenler 18 yaş üstündekilerin yüzde 1’i kadarlar.
Okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen kişi sayısı 433. Bu grup içinde de en büyük kesimi 128 kişiyle gene 75 yaş üstü kadınlar oluşturuyor. Okuma yazma bilenler içinde de 309 kişi ve yüzde 71,3 oranıyla kadınlar önde görünüyor. Okuma yazma bilenler kategorisi 18 yaş üstü nüfusun yüzde 2,5’ini oluşturuyor.
Datça’da 18 yaş üstü 4.320 kişi İlkokul mezunu. Bu grup içinde kadın-erkek oranı önceki iki gruba göre daha dengeli bir görünüm sergiliyor. 2.526 ilkokul mezunu kadın bu grubun yüzde 58,5’ini oluşturuyor. Grubun bir başka özelliği de yaş gençleştikçe ilkokul mezunlarının azalması, daha üst aşamalarda öğrenim görenlerinse artması. Belki İlkokul ile aynı grupta yer alması gereken bir başka kategori de İlköğretim. Bu grupta yer alan 1.436 kişinin 618 tanesi kadın -ki bu yüzde 43’lük bir orana karşılık geliyor. Bu iki kategori toplandığında 5.756 kişinin ilk derece bir okuldan mezun olduğunu söyleyebiliriz ki, 18 yaş üstündekilerin yüzde 32,6’sını teşkil ediyorlar.
Datça’da Ortaokul ve dengi okul mezunlarının sayısı 1.387. Bu kişilerin 602’si kadın ve kadınların ortaokul mezunları içindeki oranı yüzde 43,4. Bu grup içinde yaş arttıkça hem kadınlarda hem de erkeklerde kişi sayısı azalıyor. 18 yaş üstündekilerin yaklaşık yüzde 8’i ortaokul mezunlarından oluşuyor.
Lise veya dengi okul mezunları 4.783 kişiyle en kalabalık grubu. Bu grupta yer alan 2.318 kadın grubun yüzde 48,4’ünü oluşturuyor. Yani lise ve dengi okul kategorisinde kadın ve erkeklerin oranı neredeyse eşit. 18 yaş üstü nüfusun yüzde 27’si bu grupta yer alıyor.
Yüksek Okul ve Fakülte mezunu grubu bir başka kalabalık grup. Burada 4.331 kişi var; bunların 2.049’u kadın. Kadınların grup içindeki oranı yüzde 47. Yüksek öğrenim görenler neredeyse her yaş kuşağında da görece dengeli dağılıyor. 18 yaş üstü nüfus içinde yüksek okul ya da fakülte bitirenlerin oranı ise yüzde 24,5.
Yüksek Lisans derecesi olanların sayısı 340. Bu kişilerin 133’ü kadın, kadınların grup içindeki oranı yüzde 39. 18 yaş üstü nüfusta YL derecesi olanların oranı yaklaşık yüzde 2. Doktora derecesi olan 78 kişiden 30’u kadın. Kadınların grup içindeki oranı yüzde 38,5. Doktora derecesi olanların 18 yaş üstü nüfus oranı yüzde 0,4. Datça’da ikamet eden 368 kişinin ise öğrenim durumu bilinmiyor.
Yorumlar (0)