Datçalı Emekliler Adliye Önünden Seslendi: “Seyyanen Zam Hakkımızı İstiyoruz”
Türkiye genelinde emekliler, memur emeklilerine 2023 yılında yansıtılmayan seyyanen zam için alanlara çıktı. Ankara’da Anayasa Mahkemesi önünde gerçekleştirilen buluşmaya 81 ilde eş zamanlı açıklamalarla destek verilirken, Datça’da da 2021 Tüm Emekli-Sen üyeleri adliye önünde bir araya geldi. Emekliler, “Birleşe birleşe kazanacağız” sloganlarıyla insanca yaşamaya yetecek emekli aylığı ve seyyanen zam talebini yükseltti.
Datça’da Emekliler Adliye Önünde
Düşük emekli aylıkları ve artan yaşam maliyetleri karşısında geçim mücadelesi veren emekliler, 25 Eylül’de Türkiye genelinde eş zamanlı olarak alanlara çıktı.
Ankara’da emekli örgütlerinin Anayasa Mahkemesi önündeki buluşmasına, Ankara’ya gidemeyen emekliler bulundukları kentlerde adliye binaları ve şehir merkezlerinde düzenledikleri basın açıklamalarıyla destek verdi.
Datça’da da 2021 Tüm Emekli-Sen üyeleri Datça Adliyesi önünde bir araya gelerek seyyanen zam talebini ve emeklilerin yaşadığı ekonomik sorunları dile getirdi.
Eylemde sık sık “Birleşe birleşe kazanacağız” sloganı atılırken emekliler, “Savaşa değil emekliye bütçe”, “Emekli emekçi el ele mücadeleye” ve “Bu düzen yıkılmadan emekli kurtulmaz” yazılı dövizler taşıdı.
Basın Açıklamasını Yaşar Utku Okudu
Datça’daki ortak basın açıklamasını 2021 Tüm Emekli-Sen adına Yaşar Utku okudu.
Açıklamada, kamu görevlilerinin maaşları ile memur emeklilerinin aylıkları arasındaki ilişkinin 4688 sayılı yasa ve toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde düzenlendiği belirtilerek, geçmişte memurlara yapılan artışların emekli aylıklarına da yansıtıldığı ifade edildi.
2015 yılındaki toplu sözleşmeyle memur maaşlarına yapılan 100 TL’lik seyyanen artışın memur emeklilerine de yansıtıldığı hatırlatıldı.
Tartışmanın Merkezinde 2023’teki 8 Bin 77 Tl. Var
Basın açıklamasında, 15 Temmuz 2023’te görevdeki kamu çalışanlarına verilen 8 bin 77 TL’lik ilave ödemenin memur emeklilerine yansıtılmamasının eşitsizlik yarattığı savunuldu.
Emekli örgütleri, söz konusu ödemenin daha sonraki katsayı artışlarıyla bugünkü karşılığının yaklaşık 25 bin 200 TL’ye ulaştığını ileri sürerek bunun emekli aylıklarına da yansıtılmasını talep etti.
Açıklamada ayrıca geçmiş dönem kayıplarıyla birlikte memur emeklilerinin kişi başına alacağının faiz dahil yaklaşık 1 milyon TL’ye ulaştığı öne sürüldü.
Bu rakamların henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da ödenmesine hükmedilmiş bir alacak olmadığı, emekli örgütleri ve başvuru tarafının hesaplama ve taleplerini ifade ettiği belirtiliyor.
Çalışanla Emekli Arasındaki Makas Açıldı
Basın açıklamasında seyyanen ödemenin yalnızca çalışan kamu görevlilerine verilmesinin, çalışanlarla emekliler arasındaki gelir farkını büyüttüğü savunuldu.
Emeklilerin giderek yoksullaştığı belirtilirken, emekliliği hak ettiği halde aylığının ciddi biçimde düşeceği kaygısıyla görevde kalmayı tercih eden kamu çalışanlarının bulunduğuna da dikkat çekildi.
Bu durumun kamudaki kadroların boşalmasını engellediği ve gençlerin istihdam olanaklarını da olumsuz etkilediği görüşü dile getirildi.
Emeklinin Ekonomik Olarak Dayanacak Gücü Kalmadı
Açıklamada emekli aylıklarıyla temel ihtiyaçların karşılanmasının giderek güçleştiği vurgulandı.
Barınma, gıda, sağlık ve giyim giderlerindeki artışlara işaret eden emekliler, yalnızca memur emeklilerinin değil SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin de insanca yaşayabilecekleri bir aylığa kavuşturulmasını istedi.
Emekli örgütleri, memur emeklilerine seyyanen artış yapılmasının diğer emeklilerin aylıklarının iyileştirilmesi açısından da önemli olduğunu savundu.
Gözler Anayasa Mahkemesinde
Eylemin temel gündemlerinden birini Anayasa Mahkemesi'nde devam eden bireysel başvuru oluşturdu.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz’in, görevdeki memurlara verilen ilave ödemenin memur emeklilerine yansıtılmaması nedeniyle yaptığı bireysel başvuruların AYM’de birleştirildiği bildirildi.
AYM, 6 Ağustos 2026 tarihinde ikinci başvurunun daha önce açılmış 2026/7162 başvuru numaralı dosyayla birleştirilmesine karar verdi. Mahkeme henüz başvurunun esası hakkında nihai kararını açıklamadı.
Emekli örgütleri ise AYM’ye çağrıda bulunarak dosyanın sonuçlandırılmasını ve memur emeklilerinin uğradığını savundukları hak kaybının giderilmesini talep etti.
Anayasa’nın Altı Maddesine Vurgu
Basın açıklamasında seyyanen ödemenin memur emeklilerine verilmemesinin Anayasa’ya aykırı olduğu savunuldu.
Emekli örgütleri bu kapsamda Anayasa’nın 2. maddesindeki hukuk devleti, 10. maddesindeki eşitlik, 11. maddesindeki Anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı, 35. maddesindeki mülkiyet hakkı, 55. maddesindeki ücrette adalet ve 60. maddesindeki sosyal güvenlik hakkına dikkat çekti.
Bu iddialar, halen AYM önündeki bireysel başvurunun hukuki tezleri arasında yer alıyor; Mahkeme esas hakkında henüz karar vermiş değil.
Datça’dan Ankara’ya Dayanışma Mesajı
Datça Adliyesi önündeki eylem, atılan sloganların ardından sona ererken emekliler ekonomik ve sosyal hakları için mücadelelerini sürdüreceklerini belirtti.
Datçalı emekliler, Ankara’daki Anayasa Mahkemesi buluşmasına dayanışma mesajı gönderirken adliye önünden yükselen ortak çağrı ise şöyle oldu:
“Birleşe birleşe kazanacağız!”
25 Eylül’de Türkiye Genelinde Ortak Eylem
Seyyanen Zam Mağdurları Platformu çatısı altında bir araya gelen emekli sendikaları, dernekleri, federasyonları ve platformlar Ankara’da Anayasa Mahkemesi önünde buluştu. Ankara dışındaki emekliler de birçok kent ve ilçede eş zamanlı açıklamalar gerçekleştirerek eyleme destek verdi.
Basın açıklamasının tam metni şöyle:
BASIN AÇIKLAMASI!
Memur ile memur emeklisinin maaşlarına yapılan zamlar, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinde düzenlenmiş olup anılan düzenlemede memur maaşına yapılan artışların aynısının memur emeklisinin maaşına da yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Bu düzenlemeye paralel olarak 2015 yılı 3. Dönem Toplu İş Sözleşmesi ile memur maaşlarına yapılan 100 TL seyyanen zam aynı şekilde yürürlükte bulunan yasal mevzuat gereği doğrudan memur emeklisinin emekli maaşına da yapılmıştır.
15 Temmuz 2023 tarihine kadar, toplu iş sözleşmesi hükümleri gereği memur maaşlarına yapılan tüm artışlar aynı şekilde memur emeklisinin maaşına da yapılmıştır.
15 Temmuz 2023 tarihli Toplu İş Sözleşmesi ile çalışan memura 8.077,00 TL ilave (seyyanen) zam yapılmış; bu zammın yasal mevzuat gereği doğrudan memur emeklisinin maaşına da yapılması gerekirken kanun maddesine açıkça hukuka aykırı bir şekilde ve bilinçli olarak “Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi veya sigorta primi kesintisine tabi tutulamaz.” cümlesinin eklenmesiyle memur ile emekli memur arasında kanunun ve Anayasanın amir hükümlerine rağmen ayrım yapılmış ve memur emeklisinin yasal hakkı olan seyyanen zamdan faydalanması engellenmiştir; aynı şekilde bu hukuka aykırı düzenleme çalışan memurun da yalnızca çalıştığı sürece seyyanen zam almasına, emekli olduğunda ise seyyanen zam alamamasına neden olmaktadır.
15 Temmuz 2023 tarihinde memurun maaşına yapılan 8.077,00 TL seyyanen zammın her altı ayda bir katsayı artışları ile artması nedeniyle bugün itibarıyla yaklaşık olarak 25.200,00 TL’ye ulaşmış ve toplamda ise faiziyle birlikte bir milyon TL’yi geçmiştir. Bu nedenle memur emeklisi her ay 25.000,00 TL eksik emekli maaşı aldığı gibi 1.000.000,00 TL ye yakın Sosyal Güvenlik Kurumundan da alacağı bulunmaktadır.
Seyyanen zam hukuksuzluğu nedeniyle daha önceden memur ile memur emeklisinin maaşlarına yapılan zamların aynı olması dolayısıyla maaşların paralel ve örtüşük seyrettiği halde seyyanen zammın sadece çalışan memura yapılıp memur emeklisine yapılmaması nedeniyle emekli ile çalışan memur maaşları arasındaki makas açılmış ve bu durum memur emeklisinin yoksullaşmasına neden olmuştur.
Seyyanen zammın sadece çalışan memura yapılıp memur emeklisine yapılmaması işsizliği de artırmaktadır. Bugün itibarıyla memur maaşının üçte birinin seyyanen zamdan oluşması ve bu seyyanen zammın emekli maaşlarına yansımaması nedeniyle, emekliliği hak ettiği halde yüz binlerce çalışan memur, emekli maaşlarının düşük olması ve geçinememe kaygısıyla emekli olamamaktadır. Bu nedenle ilerleyen yaşlarına ve birçok kronik rahatsızlıklarına rağmen 65 yaşına kadar çalışmak zorunda bırakılmaktadırlar. Çalışan memurlar emekli olmadıkları için kadrolar boşalamamakta, bu nedenle genç nüfus memur olarak atanamamaktadır. Genç nüfusa istihdam sağlanamadığından dolayı işsizlik de artmaktadır.
39 aydır bu hukuksuzluk devam etmekte olduğundan memur emeklisinin ekonomik olarak dayanacak gücü kalmamıştır. Memur emeklisi diğer emeklilerin de talep ettiği gibi insan onuruna yakışır bir şekilde yaşam sürdürmek için hak etmiş oldukları emekli maaşının kendilerine ödenmesini istemektedirler.
Toplu iş sözleşmesinin çok açık hükmüne rağmen seyyanen zammın memura verilip memur emeklisine verilmemesi; Anayasamızın 2. maddesinde yazılı olan hukuk devleti ilkesine, 10. maddesindeki eşitlik ilkesine, 11. maddesindeki Anayasa hükümlerinin bağlayıcılığı ilkesine, 35. maddesindeki mülkiyet hakkına, 55. maddesindeki ücrette adaletin sağlanması ilkesine ve 60. maddesindeki sosyal güvenlik hakkına açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Bu hukuksuzluk karşısında ise hükümet tarafından bugüne kadar herhangi bir adım atılmamıştır. Bu nedenle, Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin ÇİLESİZ’in Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurunun birleştirildiği, 2026/7162 sayılı ve Bölüm önünde incelemede olan başvurunun bekletilmeden bir an önce karara bağlanması emeklilerin ortak talebidir. Anayasa Mahkemesi daha önceden üstat Seyfettin ÇİLESİZ’in her iki başvurusunu 6 Ağustos 2026 tarihinde birleştirerek pilot dosya olarak 2026/7162 sayılı dosyayı kabul etmiştir. Anayasa Mahkemesi Komisyonu 18.09.2026 tarihinde ise başvurunun kabul edilebilir şartlarını taşıması nedeniyle dosyayı bölüme sevk etmiş ve dosya şu anda bölümde esas hakkında incelemesi devam etmektedir. Bugün burada milyonlarca emekliyi temsilen emekli dernekleri, emekli sendikaları, federasyon ve konfederasyonlar bulunmaktadır. Yine Türkiye’nin 81 ilinde ve birçok ilçesinde Anayasa Mahkemesinin önünde bugün burada yapılan basın açıklamasına destek olup emeklinin sesini duyurmak için aynı anda seyyanen zam mağdurları platformu tarafından 26 Emekli Örgütünün Katılımıyla ortak basın açıklamaları da yapılmaktadır.
Milyonlarca emekliyi temsilen, burada bulunan 26 emekli örgütü Anayasa Mahkemesine ortak çağrıda bulunarak memur emeklisini mağdur eden seyyanen zam verilmemesinin neden olduğu haksızlığının bir an önce sona ermesi için Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin ÇİLESİZ’in dosyasının incelenerek karar verilmesini talep etmektedirler. Seyyanen Zam Mağdurları Platformunu oluşturan 26 tane emekli örgütü olarak biz burada milyonlarca mağdur emeklinin sesini duyurabilmek için toplandık. Gerek memur emeklisinin gerekse SSK ve BAĞ- KUR emeklisinin son dönemde bilinçli olarak emekli maaşlarının ve bağlanma katsayılarının düşürülmesi ile emekliye bütçeden az pay verilmesi nedeniyle sadece emekli maaşıyla geçinmek, emekli maaşıyla temel ihtiyaçlarını karşılamak; barınma, giyim, sağlık ve gıda harcamaları yapabilmek imkansız bir hale gelmiştir. Bu nedenle memur emeklisine verilecek seyyanen zam ise memur emeklisinin bir nebze de olsa nefes almasını sağlayacak aynı zamanda SSK ve BAĞ- KUR emeklilerine de zam yapılması elzem hale gelecektir.
Anayasa Mahkemesi tarafından seyyanen zam uygulamasında haksızlığa yol açan düzenlemenin iptal edilmesi halinde bundan sonraki hükümetler bu şekilde keyfi davranamayacaklar, toplu iş sözleşmesinin açık hükmünü ihlal edemeyecekler, ihlal ettikleri takdirde Anayasa Mahkemesince iptal edileceğinin bileceklerdir dolayısıyla hukuka uygun davranacaklardır. Anayasa Mahkemesi yürütmenin hukuka uygun davranmasını işbu bireysel başvuruyla sağlayacaktır. Gerek seyyanen zam davasını açan Seyfettin ÇİLESİZ gerekse bu davanın bugüne gelmesini sağlayan aynı zamanda seyyanen zam mağdurları platformunu oluşturan ve aramızda bulunan 25 emekli örgütü olan;
olmak üzere tüm emekli örgütlerinin her birine milyonlarca emeklimiz adına, canla başla çalışıp emeklinin sesini tüm Türkiye’ye duyuran gündemde tutan ve bu haklı dava ile emeklilerin tüm haklarını savunan seyyanen zam mağdurları platformu ile emeklinin sesi olan değerli basın mensuplarına ayrı ayrı teşekkürlerimizi sunarız.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi
Seyfettin ÇİLESİZ
Vekili ve
Seyyanen Zam Mağdurları Platformu, adına
Av. Ali Erdem GÜNDOĞAN
;){kind=link}
Yorumlar (0)