şaban erik

Şaban Erik işçi sınıfının neferlerinden biri olarak, 27 Eylül 2021’de İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. 28 Eylül’de Türkiye İşçi Partili ve Yol-İş’ten arkadaşları tarafından İstanbul’dan yolculandı ve yine ailesi, dostları, yoldaşları tarafından çok sevdiği Datça’da kızıl bayraklarla sonsuzluğa uğurlandı… 

Şaban Erik 1926 yılında Yunanistan'da doğdu. Küçük yaşta ailesiyle Edirne'ye göçtü.  Çocukluğu ve ilk gençliği yokluk içinde geçti. Sanat Okulunda Makina okudu.  İlk aydınlanmasını Halkevleri ile yaşadı. Yazmayı öğrendi ve sevdi. Arkadaşlarıyla yerel bir gazete çıkardı. Yerel haberler yaptı, hikayeler yazdı (ilk kitabı Çırpınmalar'da bu dönemi hikaye eder).

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Makinacı Astsubay olarak uzunca süre askerlik yaptı. Döneme uygun milliyetçi duygular içinde 1950'de Kore Savaşına gönüllü olarak gitti. Savaşta yaralandı, sosyalizme sempati duyan bir savaş karşıtı olarak döndü. Döndükten sonra Karayollarında mekanikçi-motorcu olarak çalışmaya başladı. Yol-İş Federasyonunun kuruluşunda emeği geçenlerdendi, sendikanın genel sekreterliğini üstlendi.  1961'de işçilerce kurulan TİP-Türkiye İşçi Partisini başından itibaren destekledi ve içinde yer aldı. Hem Sendika ve hem de Partinin yayın faaliyetlerini yüklenenler arasındaydı. 1960'ların başında, Sosyal Adalet Dergisinin mutfağında görev aldı.  Çok sevdiği Cemal Hakkı Selek ve Sadun Aren'le birlikte çalıştı. 1965 seçimlerinde işçi kotasından TİP Malatya Vekili olarak seçildi.

TİP'in son döneminde Aybar karşıtları arasında yer aldı. Aybar sonrası geleneksel bir Marksist-Leninist Parti modelini benimseyen TİP'in genel sekreterliğine getirildi.  Yayın ve örgütlenme faaliyetlerinden kopmadı. 1969'da Parti çizgisindeki Emek Dergisinin sahipliğini üstlendi. 12 Martla birlikte TİP'e açılan davalarda yargılandı. Birçok arkadaşıyla birlikte Niğde Cezaevinde yattı. Çıktıktan sonra Sendika'da çalışmalarını devam ettirdi. Birinci TİP dönemindeki gibi güçlü sosyalist bir dalganın yeniden esmesi için 1975'de ikinci Türkiye İşçi Partisinin de kurucuları arasında da yer aldı. Parti'nin geçmiş kadrolarının yeniden Parti'ye dönmesi ve daha kuvvetli bir İşçi Partisi için kollarını sıvadı... Ancak olmadı, koşullar elvermedi ve giderek parti çalışmalarında faal olmaktan uzak kalmayı seçti..

Şaban Erik, TİP’in ilk dönemindeki sendikal faaliyetleri ile Parti içindeki çalışmalarını ve Türkiye’nin değişen koşullarını Zor Günler isimli roman formatında yazdığı anılarında anlattı (Zor Günler, Yalçın Yayınları, 1994). 450 sayfayı bulan romanında tıpkı klasik Rus romanlarında olduğu gibi bol kahramanlı bir eser olarak o dönemi, bir işçinin, sendikacının gözünden anlatmaya çalıştı. Yazdığı roman, dönemi içeriden anlatan özgün eserlerden biri olarak değerlendirildi (bkz: https://www.yildirimkoc.com.tr/usrfile/1548350939b.pdf)

şaban erik İçerikleri